İSTANBUL ÖZEL DEDEKTİFLİK

Baltık ülkeleri için dedektif araştırması: Estonya, Letonya ve Litvanya bağlantılı işler

Ara: 0850 242 95 50

Son gözden geçirme:

Üç komşu, üç ayrı düzen

İstanbul'dan bakan biri için Tallinn ile Vilnius arasındaki fark çoğu zaman bir harita ayrıntısıdır. Araştırma açısından durum farklıdır: Estonya, Letonya ve Litvanya'nın ayrı dilleri, ayrı şirket sicilleri ve dedektiflik konusunda birbirine hiç benzemeyen kuralları vardır. Bir Riga şirketine bakmak için kullanılan kaynak, Tallinn'deki bir firma için işe yaramaz.

İstanbul ile bu üç ülke arasındaki sorular genellikle ticaretten doğar. Bir yazılım ya da e-ticaret girişimine ortaklık teklifi, bir lojistik firmasıyla taşıma anlaşması, Baltık'ta kurulmuş bir şirket üzerinden yapılan satış bunların başındadır. Bunun yanında orada okuyan bir öğrenci, internette tanışılan ve Vilnius'ta yaşadığını söyleyen biri ya da Riga'da kiralanacak bir daire de araştırma konusu olabilir.

Türkiye'nin üç başkentte de büyükelçiliği vardır: Tallinn, Riga ve Vilnius. Aşağıda her ülkenin kayıt düzenini ve araştırmanın orada nasıl kurulduğunu ayrı ayrı anlatıyoruz.

Baltık bağlantılı işlerin haritası

Aşağıdaki tablo, İstanbul'dan gelen Baltık sorularının hangi kayda dayandığını ve raporun neyi göstereceğini özetler. Ülkeye özgü ayrıntılar sonraki bölümlerde.

DurumBaltık tarafında bakılanİstanbul tarafında bakılanRaporda yer alan
Tallinn'de kurulmuş bir girişimle ortaklıke-İş Sicili kaydı, yönetim, kayıtlı adresOrtağın Türkiye'deki şirketleri ve ilanlarıŞirketin gerçek faaliyetine dair işaretler
Riga'daki lojistik firmasıyla taşıma anlaşmasıKurumlar Sicili'nde güncel ve geçmiş verilerFirmanın İstanbul'daki acentesiUnvan ve yönetim değişiklikleri
Riga'da kiralık ya da satılık daireTapu sicilindeki malikİlanı verenin Türkiye bağlantısıMalik, ilan sahibi ve hesap sahibinin uyumu
Vilnius'taki firmanın İstanbul temsilcisiFirmanın verdiği belgelerTemsilcinin şirket kayıtları ve geçmişiBelgeler ile kayıtlar arasındaki uyumsuzluklar
Haber alınamayan öğrenciOkula ailenin yazacağı başvuruKişinin İstanbul'daki çevresi ve açık izleriZaman çizelgesi ve resmî kurumlara iletilecek bilgi

Estonya: açık sicil, belirsiz meslek kuralı

Estonya'da şirket bilgisi için bakılacak yer, kısaltmasıyla Äriregister olan elektronik sicildir; orada kayıtlı her tüzel kişi sorgulanabilir; sözleşmeli kullanıcılara ek işlevler ayrı bir fiyat listesiyle sunulur. Size Estonya'da kurulmuş bir şirket üzerinden iş teklif ediliyorsa, şirketin kuruluş tarihi, yönetim kurulu, kayıtlı adresi ve durumu buradan görülür. Kayıtta görünen adres yalnız bir posta hizmeti sağlayıcısına aitse, şirketin işini gerçekte nerede yaptığı sorusu doğar.

Estonya'daki Türk topluluğu küçüktür ama büyüyor. Ülkede 2021 sonunda yapılan sayım, 763 Türk buldu; on yıl önce yalnız 86 kişiydiler. Türkçeyi anadili olarak bildirenler 742 kişiydi. Kalabalık olmayan bir toplulukta Türkçe konuşan bir girişimcinin açık kaynaktaki izi daha kolay seçilir.

Meslek kuralı tarafında tablo nettir sayılmaz. Mart 2016 tarihli bir habere göre o tarihte Estonya bu mesleği ayrı bir yasayla henüz tanımlamamıştı; güvenlik şirketleri ise bu işi yapamıyordu; sonrasında bu alanda yürürlüğe giren bir düzenleme kaynaklarda görünmüyor. Bu yüzden Estonya'daki işleri kayıt, belge ve açık kaynak araştırması olarak planlarız. Kişisel verileri ülkede Andmekaitse Inspektsioon denetler.

Letonya: izne bağlı meslek, geçmişi gösteren sicil

Letonya'nın dedektiflik faaliyetine ayrılmış bir yasası vardır. Bu işi yapacak şirketin lisansı, dedektifin de kişisel sertifikası olmalıdır; ikisine de Devlet Polisi bünyesindeki bir komisyon karar verir. Sertifika için hukuk diploması ya da kollukta veya adalet hizmetinde geçen beş yıl aranır ve belge beş yılda bir yenilenir. Riga'da ya da başka bir Letonya kentinde sahada yapılacak bir iş, ancak bu izinlere sahip biri tarafından yapılabilir.

Kayıt tarafında Letonya Kurumlar Sicili güçlü bir kaynaktır: bir şirketin bugünkü kaydının yanında eski verileri de görülür, sicilin açık ve kapalı kısımlarından belge talep edilebilir. Bir lojistik firmasının adını değiştirip değiştirmediği, yöneticilerinin kimler olduğu ve kayıtlı adresinin nasıl değiştiği bu yüzden izlenebilir. Taşınmazlar için Devlet Birleşik Tapu Sicili'nin sitesinde mülk arama hizmeti ve harç hesaplayıcı bulunur; Riga'daki bir daire ilanında malik bilgisi bu yoldan sınanabilir.

Letonya'nın resmî nüfus tablosunda 2026 yılı başı için Türk kökenli 509 kişi görünüyor. Veri koruma alanında yetkili kurum Datu valsts inspekcija'dır.

Riga'daki bir firmayla çalışmadan önce raporun cevapladığı soru basittir: size yazan şirket, sicilde aynı adla, aynı yöneticilerle ve aynı adreste mi duruyor; duruyorsa ne zamandan beri?

Litvanya: AB dışından gelene kapalı bir kapı

Litvanya'da özel dedektiflik yasası yürürlüktedir ve ruhsat başvuruları polis teşkilatının lisans kuruluna yapılır. Aday hukuk eğitimi almış olmalı, dedektiflik eğitimini bitirmiş ya da kollukta, adliyede veya istihbaratta en az iki yıl çalışmış olmalı ve sınavı geçmelidir. Bu şartlardan muaf tutulanlar, Avrupa Birliği ya da Avrupa Ekonomik Alanı içinde yerleşik olup Litvanya'ya kısa süreli hizmet için gelenlerdir; Türkiye'den gelen biri bu gruba girmez.

Bu kural, Litvanya'daki işlerin nasıl kurulacağını belirler. Vilnius'taki bir şirketin İstanbul'daki temsilcisiyle ilişkiye girecekseniz, araştırmanın ağırlığı Türkiye ayağına ve şirketin size verdiği belgelere kayar: temsilcinin İstanbul'daki şirket kayıtları, ticari geçmişi, açık kaynaktaki izleri ve belgelerdeki bilgilerin birbirini tutup tutmadığı. Litvanya'daki Türk nüfusuna dair sağlam bir resmî rakam bulamadığımız için burada sayı vermiyoruz. Kişisel verileri ülkede Devlet Veri Koruma Müfettişliği denetler.

Litvanya'daki şirketin kendi sicil belgesini istemek bu yüzden önem kazanır: belgedeki unvan, yönetici adları ve tarih, temsilcinin İstanbul'da anlattıklarıyla tek tek karşılaştırılır ve uyuşmayan her satır rapora geçer.

İstanbul ayağı ve belge dili

Üç ülkede de araştırmanın İstanbul tarafı benzer bir mantıkla yürür. Karşı tarafın İstanbul'da bir şirketi ya da geçmişi varsa, kurduğu ve ortak olduğu şirketlerin gazete ilanlarına, adının geçtiği borç duyurularına ve haberlere bakılır. Baltık şirketinin yöneticileriyle İstanbul'daki şirketin ortakları arasında bir bağ olup olmadığı, iki ülkenin kayıtları yan yana konarak görülür.

Belgelerin dili ülkeye göre Estonca, Letonca ya da Litvanca olur; sicillerin bir kısmı İngilizce arayüz de sunar. Rapor bu belgeleri olduğu gibi taşır ve her birinin Türkçe kısa anlatımını verir; şirket türleri ve yetkili sıfatları Türkçe karşılıklarıyla açıklanır.

Baltık işinin bedelini neler belirler

Baltık işlerinde ücret, ön görüşmede işin içeriğine göre belirlenir. Belirleyici olan, kaç ülkenin kaydına bakılacağı, kaç şirket ve kişinin inceleneceği, belgelerin dili ve sayısı ve Türkiye ayağının ne kadar geniş olduğudur. Karşı tarafın İstanbul'da güçlü bir geçmişi varsa, araştırmanın ağırlığı buraya kayar ve Baltık tarafı birkaç sicil kontrolüne iner. Tersine, karşı taraf Türkiye'de hiç iz bırakmamışsa, Baltık sicilleri ve açık kaynaklar raporun omurgasını oluşturur.

Raporda neler olur

Baltık ülkeleri hakkında kısa cevaplar

Estonya'da kurulmuş bir şirketin kime ait olduğunu öğrenebilir miyiz?

Sicilde açık olan kısmını öğrenebiliriz. Estonya'nın elektronik şirket sicilinde her tüzel kişi sorgulanabilir; yönetim kurulu, kuruluş tarihi ve kayıtlı adres buradan görülür. Şirketin arkasındaki asıl kişiye dair daha fazlası gerekiyorsa, bunu karşı taraftan belge olarak istemek ve açık kaynaktaki izlerle karşılaştırmak gerekir; rapor iki bilgiyi ayrı gösterir.

Riga'daki firma geçmişte başka bir adla mı çalışıyordu, bu anlaşılır mı?

Görülebilir. Letonya Kurumlar Sicili şirketlerin geçmişteki verilerini de sunar; eski unvanlar, önceki yöneticiler ve adres değişiklikleri bu kayıtta izlenebilir. Size yeni bir adla gelen bir lojistik ya da ticaret firmasının daha önce başka bir unvanla faaliyet gösterip göstermediği, bu yüzden araştırmanın ilk kontrol noktalarından biridir.

Riga'daki bir daire ilanını İstanbul'dan nasıl kontrol ederiz?

Letonya'nın tapu sicilinin mülk arama hizmetiyle ve ilan sahibinin belgeleriyle kontrol edilir. Sicilde malik olarak yazan isim, ilanı yayımlayan kişiyle, kimliğini gösteren kişiyle ve kira ya da kapora için verilen hesabın sahibiyle karşılaştırılır. Fotoğrafların başka bir şehrin ilanından alınıp alınmadığına da internette bakılır.

Baltık ülkelerinde Türk topluluğu ne büyüklükte?

Her üç ülkede de küçüktür. Estonya'da 2021 sayımında etnik kökenini Türk olarak bildiren 763 kişi vardı; Letonya'da 2026 başında bu kayıtla 509 kişi görünüyor. Litvanya için doğrulanmış bir resmî rakam bulamadık. Küçük bir topluluk, Türkçe konuşan bir girişimcinin ya da çalışanın açık izlerini ayırt etmeyi kolaylaştırabilir.

Türkiye'nin Baltık ülkelerindeki temsilcilikleri nerede?

Türkiye'nin Tallinn, Riga ve Vilnius'ta büyükelçilikleri vardır. Orada okuyan ya da çalışan bir yakın için aile, o ülkenin başkentindeki büyükelçiliğe yazar. Konsolosluk işlerinin güncel düzeni temsilciliklerin sitelerinde duyurulur; bizim hazırladığımız bilgi bu başvurulara eklenir, onların yerini tutmaz; aile başvuruyu kendi adıyla ve kendi kararıyla yapar.

Baltık'ta sahada bir iş yapılabilir mi?

Ülkeye göre değişir. Letonya ile Litvanya bu mesleği izne bağlar, Litvanya'nın kısa süreli hizmet kolaylığından da yalnız Avrupa'da yerleşik olanlar yararlanır; Estonya'da ise meslek kuralı belirsizdir. Bu yüzden yerinde bir adım gerekirse, hangi ülkede kimin aracılığıyla ve hangi kurala göre atılabileceğini işe başlamadan konuşuruz.

Başvurduğumuz kaynaklar

İstanbul–Avrupa sayfaları