Son gözden geçirme:
Lyon'a yerleşen borçlu: alacaklının elindeki ipuçları
Borç ilişkileri sınır tanımaz. İstanbul'da bir tekstil atölyesine mal bedelini ödemeden kapanan bir kumaşçı, birkaç ay sonra Strazburg'da yeni bir iş kurmuş olabilir; Paris'te ortağından borç alıp Türkiye'ye dönen biri, Bursa'da ya da İzmir'de yeniden çalışmaya başlamış olabilir. Alacaklının elinde çoğu zaman eski bir adres, bir telefon numarası, belki bir sosyal medya hesabı vardır. Araştırmanın işi, bu dağınık parçalardan bugünkü adrese giden yolu çıkarmaktır.
Türkiye ile Fransa arasındaki bağ geniştir. Fransa'nın istatistik kurumu INSEE'nin 2023 tahminine göre ülkede yaklaşık 239 bin Türkiye doğumlu göçmen yaşıyor; Sayım doğum yerine baktığı için Fransa'da büyümüş kuşaklar bu rakamda görünmez. Türk temsilcilikleri de geniş bir alana yayılır: başkentteki büyükelçiliğe ek olarak Strazburg, Lyon ve Marsilya başta olmak üzere altı kentte başkonsolosluk vardır. Bu yaygınlık, bir borçlunun Fransa'da tanıdık bir çevreye yerleşmesini kolaylaştırır; aynı çevre, açık kaynaklarda iz bırakmasını da kolaylaştırır. Türkiye doğumluların en çok ülkenin doğusunda toplandığı bilinir; Elde ipucu az olduğunda Strazburg ve Alsas çevresi bu yüzden akla gelen ilk bölgelerdendir.
Fransa'nın kayıt düzeninde iki kapı bu iş için özellikle değerlidir. Birincisi tapudur: Fransa'da tapu siciline işlenen belgeler herkesin başvurusuna açıktır. Bir kişi ya da şirket, o mülkün kaydını tutan tapu servisine yazıyla başvurduğunda, mülkü sırasıyla kimlerin elinde tuttuğunu, ne zaman ve nasıl edinildiğini, ipotek ve haciz kayıtlarını ve satış bedelini öğrenir. Borçlunun Fransa'da bir daire aldığına dair bir ipucu varsa, mülkün gerçekten onun adına olup olmadığı ve üzerinde başka bir alacaklının ipoteği bulunup bulunmadığı bu yoldan görülür. Başvuru mülk üzerinden yapılır; kişinin adından yola çıkıp bütün mülklerini listelemek bu yolun işi değildir.
İkincisi resmî ilan bültenidir. BODACC adıyla bilinen resmî ilan bülteni, şirketlerle ilgili duyuruları, kişilerin borç düzenlemesine yönelik süreçleri ve miras ilanlarını yayımlar. Borçlu Fransa'da yeni bir şirket kurduysa ya da bir şirketin yöneticisi olduysa, bu ilanlar çoğu zaman onun yeni iş adresine giden en kısa yoldur.
İstanbul'dan bakılan izler
Borçlunun Türkiye'de geride bıraktıkları, Fransa'daki arayışı da yönlendirir. Ticaret Sicili Gazetesi'nde kapanan ya da devredilen şirketleri, ortaklık değişiklikleri, varsa iflas ve konkordato ilanları; eski işyerinin çevresinde bilinenler; internette kendi adıyla ya da işletmesiyle bıraktığı paylaşımlar derlenir. Kişi Fransa'ya taşınırken bir yakınına vekâlet bırakmış, bir mülkünü satmış ya da kiraya vermiş olabilir; bunların açık izleri de değerlendirilir.
Durum tersine döndüğünde, yani Fransa'daki bir alacaklı İstanbul'a dönmüş bir borçlunun peşindeyse, araştırmanın ağırlığı tamamen Türkiye ayağına geçer. Kişinin bugün hangi ilde yaşadığı, hangi işte çalıştığı ve gösterdiği adresin gerçekten ona ait olup olmadığı yerinde teyitle birlikte ele alınır. Araştırmaya başlarken alacağı gösteren sözleşme, fatura ya da banka kaydı gibi bir belge istenir; aradığımız kişinin bir borçlu olduğu, bu belgeyle netleşir.
Fransa'da sahada çalışmanın koşulu
Fransa'da özel araştırma, devletin güvenlik faaliyetlerini denetleyen kurumundan alınan işletme izni, yöneticiye verilen onay ve çalışanların meslek kartıyla yürür; yönetici onayını ise ancak Fransız, AB ya da AEA vatandaşları ve Fransa'yla bu konuda anlaşması bulunan devletlerin yurttaşları alabilir. Bu yüzden Fransa'daki işlerde plan masa başı incelemeye ve Türkiye ayağına dayanır; Fransa içinde bir adresin görülmesi gerekirse, Fransız kurallarının buna nasıl izin verdiği planın başında konuşulur. Fransa'da veri korumanın bekçisi CNIL'dir; rapor da alacakla ilgisi olmayan bilgiyi taşımaz.
Adres bilgisi raporda nasıl sunulur
Adres bilgisi tek bir satır olarak değil, kanıt düzeniyle birlikte verilir. Her adres için kaynağı, bakıldığı tarih ve güven derecesi yazılır: resmî bir ilan ya da tapu belgesiyle desteklenen adres ayrı, açık kaynaktan çıkan olası adres ayrı gösterilir. Fransızca belgeler aslıyla eklenir, Türkçe özeti yanında yer alır. Alacağı istemek için bu bilgiyi kullanacak kişi ya da kurum, hangi adresin hangi belgeye dayandığını raporda doğrudan görür.
Fransa hakkında kısa cevaplar
Fransa'da bir evin kime ait olduğu öğrenilebilir mi?
Öğrenilebilir; Fransa'da tapu kayıtları kamuya açıktır ve mülkün bağlı olduğu tapu servisine yapılan yazılı başvuruyla geçmiş ve bugünkü malikler, ipotekler ve hacizler görülür. Başvuru mülkün kendisi üzerinden yapılır, bu yüzden adresin ya da parselin bilinmesi gerekir. Borçlunun aldığı söylenen bir daire varsa, gerçekten onun adına olup olmadığı bu yolla teyit edilir.
Borçlunun Fransa'da şirket kurup kurmadığı nasıl anlaşılır?
BODACC ilanları ile ticaret sicili verileri bu sorunun ilk kaynağıdır. Bir şirketin kuruluşu, yönetici değişikliği ya da kapanışı bu ilanlara yansır. Borçlunun adı bir şirketin yöneticileri arasında görünüyorsa, şirketin adresi onun bugünkü iş adresine işaret eder ve araştırma bu adresten ilerler.
Borçlu Fransa'dan Türkiye'ye döndüyse Fransa'daki alacaklı ne yapabilir?
Araştırma bu durumda Türkiye ayağında yürür ve Fransa'dan da başlatılabilir. Kişinin Türkiye'deki şirket ilanları, açık kaynaktaki izleri ve çevresi incelenir, bulunan adres yerinde teyit edilir. Görüşmeler ve rapor uzaktan ilerler; alacaklının Türkiye'ye gelmesi gerekmez. Raporda bulunan adresin yanında, onu doğrulayan kaynak ve doğrulamanın günü yazılıdır.
Bulunan adres ne kadar kesin olur?
Kesinlik kaynağa göre değişir ve raporda bu ayrım açıkça yapılır. Tapu belgesi ya da resmî ilanla desteklenen adres güçlüdür; açık kaynaktan çıkan ama yerinde görülmemiş bir adres olası olarak işaretlenir. Hangi adresin hangi kanıta dayandığını bilmek, alacağı istemek için atılacak adımı doğru kurmanızı sağlar.