İSTANBUL ÖZEL DEDEKTİFLİK

İsviçre dedektif desteği: kiralık ev ve satılık mülk ilanını ödeme yapmadan doğrulamak

Ara: 0850 242 95 50

Son gözden geçirme:

Zürih'te öğrenci dairesi, Lugano'da tatil evi: ilanın arkasındaki kişi

İsviçre'de konut bulmak zordur ve bu zorluk, ilan dolandırıcılığına elverişli bir zemin yaratır. Çocuğu Zürih'te okumaya başlayacak bir aile, piyasanın altında kirası olan, fotoğrafları özenli bir daire bulur; ilan sahibi o sırada ülke dışında bulunduğunu, kapının anahtarını postayla yollayacağını söyler ve önce depozitonun yatırılmasını ister. Satılık mülkte senaryo büyür: Cenevre'de ya da Lugano'da bir daire için "başka alıcı var" baskısıyla bir ön ödeme talep edilir. Her iki durumda da asıl soru aynıdır: bu kişi o mülk üzerinde söz sahibi mi?

İsviçre'nin tapu düzeni bu soruya iyi bir cevap verir. Bir menfaat ileri sürmesine gerek olmadan herkes, tapudan bir taşınmazın tarifini ve o taşınmazın sahibini öğrenebilir: malikin adı, doğum tarihi, vatandaşlığı ya da memleketi, mülkiyetin biçimi ve edinme tarihi. İlandaki adres biliniyorsa, malikin adı ilanı veren kişinin adıyla karşılaştırılır. Ad uyuşmuyorsa, ilanı verenin bir yönetim firması ya da malikin vekili olduğunu belgelemesi istenir. Tersine bir soru ise daha sıkı korunur: belli bir kişinin adına kayıtlı bütün mülkleri listeletmek ya da toplu sorgu yapmak, ayrı bir menfaatin gösterilmesine bağlıdır.

İlanı bir emlak ya da yönetim firması veriyorsa, firmanın İsviçre'nin federal ticaret sicili arama hizmetinde görünüp görünmediğine bakılır. Kişi bir adreste oturduğunu söylüyorsa, belediyelerin nüfus daireleri de yol gösterebilir; Zürih kentinde bir başkasının adresini öğrenmek isteyen kişi belediyeye formla ya da yazıyla başvurur; cevap posta ile gelir ve aranan kişinin adını, kentteki en son adresini, oradan ne zaman ve nereye taşındığını içerir. Kişi bu bilgilerin verilmesini kapattırmış olabilir; usul belediyeden belediyeye değişir.

Fotoğrafların başka ilanlarda ya da başka kentlerde kullanılıp kullanılmadığı, ilanın kaç gündür yayında olduğu ve ilan veren hesabın geçmişi de açık kaynaklardan derlenir. Kayıtla birlikte okunduğunda bu ayrıntılar, ilanın gerçek bir sahibinin bulunup bulunmadığını büyük ölçüde gösterir.

Parayı isteyen kişi İstanbul'daysa

İlanın Türkiye ile bağı çoğu zaman ödeme anında ortaya çıkar. Depozitonun bir Türk bankasındaki hesaba ya da İstanbul'daki bir "aracıya" gönderilmesi istenir; ilanı veren kişi kendini İsviçre'de yaşayan bir Türk olarak tanıtır. Bu durumda Türkiye ayağı öne geçer: ödeme istenen adın açık kaynaklardaki izleri, kullandığı başka hesaplar, İstanbul'daki bir adres ya da işyeri iddiasının gerçekliği incelenir. Banka hesabının kime ait olduğu gibi bilgiler ancak resmî süreçle öğrenilebilir; araştırma açık bilgilerle sınırlı kalır ve gerekirse bu resmî yola başvurmanız için düzenli bir döküm hazırlar.

İsviçre'de yerinde bakmanın kuralı kantona göre değişir

İsviçre'de özel araştırma federal bir ruhsata değil kantonların kurallarına bağlıdır. Fransızca konuşulan bölgedeki altı kanton bu alanı birlikte imzaladıkları bir düzenlemeyle yönetir; işletme izni için sorumlu kişinin İsviçreli ya da bir AB veya EFTA ülkesinin vatandaşı olması, bunların dışındaki vatandaşlarda ise yerleşme izni taşıması aranır. Bu yüzden bir dairenin yerinde görülmesi gerekirse, o kantonun kuralının neye izin verdiğini önceden birlikte inceleriz; ilan doğrulamasının çoğu tapu, sicil ve Türkiye ayağıyla kapanır.

Türk temsilcilikleri başkent Bern'de, ayrıca Zürih ve Cenevre'de bulunur. İsviçre AB üyesi değildir ve kendi veri koruma düzenini uygular; federal düzeyde EDÖB, kantonlarda ise kantonların kendi görevlileri bu alana bakar.

İlan dosyasının raporu

Rapor, İsviçre'deki ilanın her iddiasını kayıtla yan yana koyar: tapuda görünen malik ile ilan verenin adı, firmanın sicil kaydı, fotoğrafların başka yerlerde kullanılıp kullanılmadığı, ödeme istenen adın Türkiye'deki açık izleri. Almanca, Fransızca ya da İtalyanca belgeler aslıyla eklenir. Rapor, ödeme yapmadan önce ilan sahibine sorulacakları da ayrı bir liste olarak verir:

Bu sorulara verilen cevaplar, kayıtla birlikte okunduğunda kararı büyük ölçüde kendiliğinden verir.

İsviçre hakkında kısa cevaplar

İsviçre'de bir dairenin sahibinin kim olduğu öğrenilebilir mi?

Öğrenilebilir; İsviçre'de herkes, bir menfaat göstermeden, bir parselin malikinin adını ve mülkü ne zaman, hangi biçimde edindiğini tapudan öğrenebilir. Bunun için mülkün adresi ya da parseli bilinmelidir. Kişinin adıyla başlayıp mülklerini saydırmak ise ayrıca gerekçe ister. İlan doğrulamasında ilk soru da zaten mülkten kişiye doğru sorulur.

İlanı veren kişi malik değilse ilan sahte midir?

Her zaman değil; ilanı bir yönetim firması, malikin vekili ya da mevcut kiracı da vermiş olabilir. Bu durumda yetkisini gösteren bir belge istenir ve firmanın İsviçre'nin ticaret sicilinde kayıtlı olup olmadığına bakılır. Yetki belgelenemiyorsa ve ödeme ısrarla, görmeden ve yurt dışı bir hesaba isteniyorsa, karar vermek için yeterli işaret vardır.

Kapora için Türkiye'deki bir hesaba para istenmesi neyi gösterir?

Kesin bir sonuç göstermez ama ilanın Türkiye ayağının incelenmesi gerektiğini gösterir. Ödeme istenen adın açık kaynaklardaki izleri, başka ilanlarla bağlantısı ve anlattığı İsviçre hayatının kayıtlarla uyumu araştırılır. Hesabın kime ait olduğu gibi bilgiler resmî süreçle öğrenilir; rapor bu sürece başvurmanız gerekirse elinizde düzenli bir döküm bulunmasını sağlar.

İsviçre'deki daireyi yerinde görmek mümkün mü?

Mümkün olabilir ama kurallar kantona göre değişir; özellikle Fransızca konuşulan kantonlarda araştırma işi izne bağlıdır. Yerinde bir bakış gerekiyorsa uygun yol ön görüşmede değerlendirilir. Çoğu durumda tapudaki malik bilgisi, aracı firmanın kaydı ve ilanın açık kaynaktaki izleri, ödeme kararını verebilmeniz için yeterli tabloyu çıkarır.

Başvurduğumuz kaynaklar

İstanbul–Avrupa sayfaları