Son gözden geçirme:
Köstence'de kalan dükkân, İstanbul'daki mirasçılar
Romanya ile İstanbul arasındaki miras soruları iki yönden gelir. Birinci yön, ticaret için Romanya'ya gidip orada yaşamını yitiren bir yakının geride bıraktıklarıdır: bir dükkân, bir daire, bir şirketteki pay. Eurostat'ın vatandaşlık tablosu, 2025'in ilk gününde Romanya'da oturan 15.258 Türk vatandaşı gösterir; ülkedeki Türk topluluğu ağırlıkla Köstence ilinde, bunun yanında Bükreş ve Tulça'da toplanır. İkinci yön, İstanbul'daki bir terekedir: mirasçılardan biri yıllar önce Romanya'ya yerleşmiş, aileyle bağı kopmuş, adresi bilinmiyor.
İlk durumda soru "orada ne var ve kimin adına kayıtlı?" sorusudur. Romanya'da tapu kütüğünden (carte funciară) bilgi amaçlı döküm herkes tarafından istenebilir ve çevrim içi başvurulabilir. Döküm, taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğunu ve üzerinde ipotek gibi yük bulunup bulunmadığını gösterir. Ölen yakının adına kayıtlı olduğu düşünülen dükkân başka birine devredilmişse ya da bir bankaya ipotekliyse bu, İstanbul'daki ailenin yapacağı planı baştan değiştirir.
Yakın bir şirketin ortağıysa, şirketin Romanya ticaret sicilindeki kısa verilerine ödeme yapmadan ulaşılabilir; ortaklık yapısı ve şirketin durumu buradan izlenir. Şirket ya da yakının kendisi bir iflas sürecine girmişse, bu süreçlerin ilanları ticaret sicili kurumunun elektronik bülteninde yayımlanır.
İkinci durumda soru "mirasçı nerede?" sorusudur ve cevabın bir kısmı aileyi bekleyen resmî bir yoldadır. Araştırma bu yolu ailenin önüne koyar ve resmî yolun yetişmediği yerde açık kaynak ve Türkiye ayağıyla mirasçıya giden yolu arar.
Romanya'da yaşayan mirasçının adresi
Romanya'nın ulusal nüfus kaydından bir kişinin ikamet bilgisini istemek mümkündür, ama koşulu vardır. Talebi yazılı yapmak ve gerekçesini göstermek gerekir; ancak bilgi üçüncü kişiye, ilgilinin önceden verdiği yazılı rızayla aktarılır. Rıza aranmayan haller arasında, meşru menfaatini belgeyle kanıtlayan gerçek kişiler de yer alır.
Mirasçılık durumunu gösteren belgeyi elinde tutan bir aile, bu yüzden başvuruyu kendisi yapabilir. Biz başvurunun hangi belgeye dayanacağını, talepte nelerin yazılacağını ve cevap gelmezse ne yapılacağını planlarız. Resmî yolla paralel olarak mirasçının açık kaynaktaki izleri, Romanya'da kurduğu bir şirket olup olmadığı ve Türkiye'deki eski çevresiyle bağları incelenir.
Tereke İstanbul'daysa
Türkiye'deki mirasta mirasçıların kim olduğunun belirlenmesi resmî bir işlemdir ve o işlemi yürütmek bu hizmetin konusu değildir. Araştırmanın üstlendiği kısım, adı bilinen ama yeri bilinmeyen mirasçıya ulaşmaktır. Bunun için aile ağacı ailenin anlattıklarıyla çıkarılır, mirasçının Türkiye'den ayrıldığı tarih ve son bilinen adresi belirlenir, Türkiye'de yayımlanmış tereke duyuruları gözden geçirilir. Mirasçı bulunduğunda adres bilgisi aileye ve aile adına işi yürüten kişiye verilir; mirasçıyla nasıl temas kurulacağına aile karar verir.
Türkiye'nin Romanya'daki temsilcilikleri
Bükreş'te büyükelçilik, Köstence'de başkonsolosluk vardır; Cluj-Napoca, Timişoara, Tulça ve Yaş'ta fahri temsilcilikler bulunur. Romanya'da ölen bir yakınla ilgili belgeler, cenaze işleri ya da Türkiye'de kullanılacak bir kaydın hazırlanması için ailenin ilk soracağı yer bu temsilciliklerdir. Hangi işin hangisinde yürüyeceğini temsilciliğin kendi sitesinden teyit etmek gerekir.
Romanya'da sahada çalışma kuralı
Romanya'da dedektiflik, sınavla verilen bir yeterlik belgesine ve Romanya Polisi Genel Müfettişliği'nin lisansına bağlı bir meslektir; meslek, Romanya vatandaşlarına ve Avrupa'nın serbest dolaşım alanındaki ülkelerin vatandaşlarına açıktır. Bu yüzden Romanya'da bir mülke yerinde bakmak gerekirse, bunun orada yetkili olanlar aracılığıyla nasıl yapılabileceğini işe başlarken konuşuruz. Kişisel verilerin işlenmesini ülkede ANSPDCP denetler.
Raporun miras dosyasına kattığı
- Mülkün tapu kütüğündeki maliki ve görülen yükler.
- Şirket payı varsa şirketin sicildeki durumu.
- Mirasçının adresine ulaşmak için resmî başvuru yolu ve gereken belge.
- Açık kaynakta ve Türkiye'de bulunan izler, her biri tarihiyle.
- Rumence belgelerin Türkçe özeti ve açık kalan sorular.
Romanya hakkında kısa cevaplar
Romanya'daki mülkün kime kayıtlı olduğunu nasıl öğreniriz?
Tapu kütüğünden bilgi amaçlı bir döküm alınarak öğrenilir. Romanya'da bu dökümü herkes isteyebilir ve başvuru çevrim içi yapılabilir. Döküm, taşınmazın malikini ve üzerindeki yükleri gösterir. Araştırma dökümdeki bilgiyi ailenin anlattıklarıyla ve elindeki eski belgelerle karşılaştırır; uyuşmazlık varsa hangi tarihte ne değiştiğini raporda gösterir.
Mirasçının adresini Romanya'dan biz isteyebilir miyiz?
İsteyebilirsiniz, ama talebi meşru menfaatinizi gösteren bir belgeye dayandırmanız gerekir. Romanya'da ikamet bilgisi üçüncü kişiye normalde ilgilinin yazılı rızasıyla verilir; meşru menfaatini belgeyle kanıtlayan kişiler bu rızadan muaftır. Mirasçılığı gösteren belgenizle yapılacak başvuruyu birlikte hazırlarız ve resmî cevabı beklerken açık kaynaktaki izleri inceleriz.
Ölen yakınımızın Romanya'da bir şirketi varsa ne yapılır?
Şirketin ticaret sicilindeki kısa verilerine bakılır; ortaklık yapısı, yöneticiler ve şirketin durumu buradan görülür. Şirket bir iflas sürecindeyse bu, ticaret sicilinin elektronik bülteninde yayımlanmış olur. Rapor, şirketin bugünkü hâlini ve yakının payına ilişkin görülebilen bilgileri gösterir; payın nasıl devralınacağı ayrı bir resmî işlemdir.
Mirasçı bulunursa onunla siz mi görüşürsünüz?
Temas kurma kararı ve biçimi ailenindir. Araştırma mirasçının adresini ve ulaşılabilecek yolu dayanaklarıyla rapora yazar; aile mirasçıya kendisi ya da işi yürüten kişi aracılığıyla ulaşır. Mirasçı Türkçe bilmiyorsa ya da aileyle görüşmek istemiyorsa, bu durumun nasıl ele alınacağını aile kendi danışmanıyla belirler.